เดงกีไวรัส (Dengue virus)

บทนำ

         ไวรัสเดงกี เป็นเชื้อต้นเหตุก่อโรคไข้เลือดออกที่สำคัญในประเทศไทย
เริ่มมีการระบาดครั้งแรกในปี พ
.. 2501
ในปัจจุบันนับได้ว่าโรคไข้เลือดออกเป็นโรคติดเชื้อ ที่นำโดยยุงลาย
(Aedes
aegypti
 ) ที่มีความสำคัญมาก โดยพิจารณาทางด้านสาธารณสุขที่มีผู้ป่วยในแต่ละปีเป็นจำนวนมาก
และมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ สำหรับในปี 2545 มีรายงานผู้ป่วย 99,815
ราย คิดเป็นอัตราป่วยเท่ากับ
160.19 ต่อประชากรแสนคน
มีรายงานผู้ป่วยเสียชีวิต
146 ราย คิดเป็นอัตราผู้ป่วยเสียชีวิตเท่ากับร้อยละ
0.23

         
ไวรัสเดงกีเป็น single stranded RNA virus อยู่ใน Family Flaviviridae มี 4 serotypes คือ DEN1, DEN2, DEN3 และ DEN4 ซึ่งมี antigen
ของกลุ่มบางชนิดร่วมกัน ทางทฤษฎีการติดเชื้อเดงกีจึงมีได้ถึง 4 ครั้ง เป็นที่ยอมรับกันว่าการติดเชื้อ serotype หนึ่งแล้ว
จะสามารถป้องกันการติดเชื้อ
serotype นั้นได้ตลอดชีวิต แต่ป้องกันการติดเชื้อ
serotype อื่น ในช่วงระยะสั้นๆ ประมาณ 6-12 เดือน

         การติดเชื้อไวรัสเดงกี
เริ่มจากคนถูกยุงที่มีเชื้อไวรัสกัด
โดยเฉพาะยุงลาย
Aedes
aegypti
  ซึ่งเป็นพาหะสำคัญ ระยะฟักตัวของโรคประมาณ 3-4 วัน (ส่วนใหญ่ประมาณ 2-7 วัน) คนส่วนใหญ่ติดเชื้อโดยไม่แสดงอาการ
แต่ผู้ติดเชื้อส่วนหนึ่งจะแสดงอาการ ซึ่งจำแนกเป็นกลุ่มอาการของโรคดังนี้ คือ
และ dengue shock syndrome ผู้ป่วยไข้เลือดออกเริ่มด้วยอาการไข้สูงเฉียบพลัน
ช่วงเวลามีไข้นี้ กินเวลาประมาณ
2-10 วัน ซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวกับการพบไวรัสเดงกีในกระแสเลือด
ที่เรียกว่า
viremia ซึ่งเกิดก่อนมีไข้ประมาณ 24 ชั่วโมง ปริมาณไวรัสเดงกีในกระแสเลือด อาจอยู่ระดับต่ำหรือสูง ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์
(strain) ของไวรัส และความสามารถของระบบภูมิคุ้มกันที่ร่างกายสร้างขึ้นเพื่อกำจัดไวรัสนั้น
viremia นั้นมักมีระดับสูงสุด เมื่อผู้ป่วยเริ่มมีอาการ และสามารถตรวจหาไวรัสในกระแสเลือดได้นานประมาณ
2-12 วัน

         การตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันเกิดขึ้นพร้อมกับการลดลงของไวรัสในกระแสเลือด
การติดเชื้อไวรัสเดงกีในแต่ละครั้ง
จะมีรูปแบบของการตอบสนองของระบบแอนติบอดีต่างกัน ดังนี้

         1. Primary infection หรือการติดเชื้อครั้งแรก จะมีการสร้างแอนติบอดีที่จำเพาะต่อไวรัสอย่างช้าๆ
และค่อนข้างจำเพาะต่อ serotype ที่ติดเชื้อครั้งแรกนั้น และมีการสร้างแอนติบอดีต่อเดงกีชนิด IgM มากกว่า IgG (มีสัดส่วนของ dengue IgM : IgG สูง) ในช่วงเวลาอย่างน้อย 3 สัปดาห์แรกของการติดเชื้อ

         2. Secondary infection เป็นการติดเชื้อเดงกีในผู้ที่เคยติดเชื้อไวรัสในกลุ่ม Flavivirus มาก่อน (อาจจะเป็นเดงกี,ไข้สมองอักเสบเจอี หรืออื่นๆ)
การสร้างแอนติบอดีจึงเกิดขึ้นได้เร็ว
และแอนติบอดีที่สร้างขึ้นจะไม่จำเพาะต่อ
Dengue type ที่ติดเชื้อครั้งที่สองนั้น
แต่จะมีอาการ
cross reaction กับ dengue serotype อื่นๆ รวมถึงไวรัสที่อยู่ในกลุ่ม Flavivirus ชนิดอื่นด้วย
และแอนติบอดีส่วนใหญ่จะเป็น
IgG (สัดส่วน dengue
IgM:IgG ต่ำ)

         การเกิด cross
reaction ของแอนติบอดีนี้เองที่มีผลทำให้การแปลผลทาง Serology
มีกฏเกณฑ์ที่ค่อนข้างยุ่งยาก

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: